Ασπεργίλλωση: μια ασθένεια των παπαγάλων

GJ8Y2934Η κτηνίατρος Patricia Grey μας εξηγεί τα συμπτώματα και τις αιτίες που προκαλούν την ασπεργίλλωση, μια πολύ συνηθισμένη ασθένεια που εμφανίζεται κυρίως σε μεγάλους παπαγάλους.

Η ασπεργίλλωση είναι μία μυκητίαση που προσβάλλει κυρίως τους μεγάλους παπαγάλους. Ο ασπέργιλλος (aspergillus) είναι ένας μύκητας πολύ συνηθισμένος και υπάρχει παντού στο περιβάλλον. Είναι κάτι με το οποίο ερχόμαστε σε επαφή συνέχεια, όμως επειδή είμαστε υγιείς, δεν μας δημιουργεί κανένα πρόβλημα. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα πουλιά: εάν είναι υγιή, δεν αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα από τον μύκητα. Όμως, τα πουλιά έχουν διαφορετικό αναπνευστικό σύστημα από τους ανθρώπους, δεν έχουν διάφραγμα αλλά ούτε και πνεύμονες που να ανοίγουν και να κλείνουν όπως του ανθρώπου. Διαθέτουν σταθερούς πνεύμονες με πολλούς μικρούς σάκους αέρα, μέσα στους οποίους υπάρχει υψηλή θερμοκρασία και υγρασία, δηλαδή το ιδανικό περιβάλλον για να αναπτύσσονται μύκητες. Έτσι, αν μπουν σε μεγάλη ποσότητα οι μύκητες σε αυτό το περιβάλλον, αναπτύσσονται και κάνουν αποικία, καλλιέργεια. Αν λοιπόν ένα πτηνό είναι υγιές, τρέφεται σωστά, έχει καλή θερμοκρασία και φρέσκο αέρα, δεν αρρωσταίνει εύκολα. Όμως, εάν η ζωή τους δεν εξελίσσεται ομαλά, είτε λόγω υψηλού στρες είτε από κακή διατροφή ή κακές συνθήκες διαβίωσης, όλα αυτά οδηγούν στην ανάπτυξη μυκήτων, ιδίως όταν έλθουν σε επαφή με μεγάλες ποσότητες του μύκητα. Ο παπαγάλος μπορεί να το πάθει αυτό εάν φάει φιστίκια αράπικα με το κέλυφος, μέσα στο οποίο υπάρχει μία λεπτή σκόνη που είναι γεμάτη ασπέργιλλους. Ο παπαγάλος σπάει το κέλυφος με το ράμφος του για να φάει το φιστίκι, όμως με την εισπνοή, η λεπτή σκόνη φέρνει στους πνεύμονές του εκατομμύρια μύκητες που είναι αδύνατον να καταπολεμηθούν. Πρόκειται για μαζική εισβολή μυκήτων στον οργανισμό του παπαγάλου που του δημιουργεί άμεσο πρόβλημα, με συμπτώματα που μπορεί να είναι και πολύ οξεία, οπότε μία μέρα ο παπαγάλος να εμφανίσει ξαφνικά δύσπνοια και ενδεχομένως να πεθάνει. Σε αρκετά πουλιά που εμφανίζεται ξαφνικός θάνατος, η αιτία είναι ακριβώς αυτή, η μυκητίαση, που προκαλείται από μαζική εισροή μυκήτων μέσα στους αερόσακους που βρίσκονται στους πνεύμονες. Οι μύκητες παρ’ όλα αυτά, υπάρχει πιθανότητα να μη φθάσουν καν μέχρι τους πνεύμονες. Ενδεχομένως στην τραχεία να βρεθούν σε απότομα μεγάλη ποσότητα και να αναπτύξουν αποικία, η οποία φράζει την αναπνευστική οδό και οδηγεί στον θάνατο. Αυτή είναι η οξεία μορφή της, κατά την οποία μία μέρα ο ιδιοκτήτης μπορεί να παρατηρήσει ότι ο παπαγάλος του παρουσιάζει δύσπνοια, έχει αλλάξει η χροιά της φωνής του, κινείται παράξενα η ουρά του, κάθεται στο κλουβί του και δυσκολεύεται να πάρει ανάσα, ακόμα και σε κατάσταση ηρεμίας. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται άμεση περίθαλψη και ο παπαγάλος επιζεί μόνο με την απευθείας παροχή οξυγόνου μέσω σωλήνα με μία τεχνική που μοιάζει με την τραχειοστομία που κάνουμε στους ανθρώπους και διαρκεί για αρκετές ημέρες. Προκειμένου να προλάβουμε την εμφάνιση οξείας μορφής ασπεργίλλωσης, αποφεύγουμε τα φιστίκια με το κέλυφος και γενικά δεν δίνουμε σπόρους κάθε είδους, ειδικά αυτούς που δεν προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση. Οι ξηροί καρποί που μπορούν να καταναλωθούν από εμάς τους ανθρώπους, είναι περισσότερο ασφαλείς, αφού αποθηκεύονται σε κατάλληλη συσκευασία. Έτσι ο κίνδυνος να υπάρχουν μύκητες είναι πολύ μικρότερος. Εάν θέλουμε να δίνουμε σπόρους και ξηρούς καρπούς στον παπαγάλο μας, θα πρέπει αρχικά να τους τοποθετούμε στην κατάψυξη, ώστε να εξασφαλίζουμε ότι δεν υπάρχουν ζωντανοί μύκητες όταν θα τα δώσουμε στον παπαγάλο μας. Επίσης, θα πρέπει να αποφεύγονται τα αράπικα φιστίκια με το κέλυφος για τον λόγο που προαναφέραμε. Μπορούμε να προτιμάμε καθαρισμένα φιστίκια για ανθρώπινη κατανάλωση αλλά όχι ψημένα, αφού τα ψημένα δεν έχουν τη θρεπτική απόδοση που έχουν τα ωμά. Το ίδιο ισχύει και για τους ηλιόσπορους, ευτυχώς σε μικρότερο βαθμό: Στους συγκεκριμένους το επικίνδυνο είναι το κέλυφος και όχι ο σπόρος. Οι παπαγάλοι θέλουν να τρώνε τους σπόρους με το κέλυφος γιατί το διασκεδάζουν να παίζουν και να ανοίγουν το κέλυφος για να βρουν τον καρπό, όμως είναι επικίνδυνο. Καλύτερα να δίνουμε καρύδια ή αμύγδαλα με το κέλυφος, γιατί αυτά δεν έχουν ασπέργιλλους όπως τα αράπικα φιστίκια και ο ηλιόσπορος.

Πέρα από την οξεία μορφή της ασπεργίλλωσης, υπάρχει και η χρόνια μορφή που δεν έχει πολύ ξαφνικά συμπτώματα, όμως ο ιδιοκτήτης σιγά σιγά παρατηρεί, πέρα από τη δύσπνοια και την παράξενη κίνηση της ουράς, και κάποια άλλα συμπτώματα όπως η απώλεια της όρεξης αλλά και της διάθεσης για παιχνίδι και ομιλία. Αυτό συμβαίνει επειδή η συγκεκριμένη νόσος δεν εμφανίζεται μόνο στο αναπνευστικό σύστημα αλλά μπορεί να φτάσει και στο πεπτικό ή ακόμα και να προκαλέσει νευρολογικά προβλήματα. Ο μύκητας μπορεί να αναπτυχθεί οπουδήποτε μέσα στον οργανισμό του παπαγάλου, ιδίως όταν έχουν περάσει μήνες ή και χρόνια ακόμα, οπότε μπορεί τα συμπτώματα να είναι οπουδήποτε. Ο μύκητας αυτός δεν φεύγει από μόνος του, η θεραπεία είναι δύσκολη και μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες, έως και έναν ολόκληρο χρόνο, Γι’ αυτό, είναι πολύ σημαντικό να προσέχουμε τη διατροφή του παπαγάλου μας και να του δίνουμε τροφές καλύτερης ποιότητας. Ναι ίσως είναι πιο ακριβές αυτές οι τροφές, όμως η θεραπεία της ασθένειας θα μας κοστίσει τελικά πολύ περισσότερα χρήματα, ενώ υπάρχει και σημαντικός κίνδυνος για τη ζωή του παπαγάλου, ειδικά στην οξεία μορφή της ασθένειας.