Εγκατάσταση Ubuntu Linux σε παλιό υπολογιστή

Εάν ο παλιός σας υπολογιστής έχει αρχίσει να “σέρνεται”, μην τον πετάξετε ακόμα… Υπάρχουν δωρεάν λύσεις ανοικτού λογισμικού που μπορούν να δώσουν νέα πνοή ζωής σε έναν παλιό και φθηνό υπολογιστή, και μάλιστα με εύκολη και αυτόματη εγκατάσταση, χωρίς να απαιτούνται ειδικές γνώσεις όπως μας εξηγεί ο καθηγητής πληροφορικής Σεραφείμ Μπαζάνης.

Συνεχίζοντας τις αναφορές μας σε θέματα ανοικτού λογισμικού, θα απαντήσουμε σε απορίες αναγνωστών δίνοντας πιο συγκεκριμένες πληροφορίες που αφορούν την αντικατάσταση του λειτουργικού συστήματος σε έναν παλαιότερο υπολογιστή με το δωρεάν λειτουργικό σύστημα Linux. Υπενθυμίζουμε ότι το Linux είναι ένα λειτουργικό σύστημα ανοικτού λογισμικού, κάτι που σημαίνει ότι δεν ανήκει σε κάποια συγκεκριμένη εταιρεία και φορέα, αλλά υποστηρίζεται από μια παγκόσμια κοινότητα εθελοντών προγραμματιστών και άρα προσφέρεται εντελώς δωρεάν σε κάθε ενδιαφερόμενο. Το Linux έχει έναν ενιαίο “κορμό” πηγαίου κώδικα που είναι κοινός για όλες τις εκδόσεις, όμως υπάρχουν διάφορα παρακλάδια του με διαφορετικές επιλογές σύμφωνα με τις προτεραιότητες διαφόρων ομάδων προγραμματιστών που εξελίσσουν προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση.

Για τον αρχάριο χρήστη, η πιο δημοφιλής έκδοση του Linux τα τελευταία χρόνια είναι το Ubuntu Linux, το οποίο και αυτό προσφέρεται σε διαφορετικές παραλλαγές ανάλογα με το μηχάνημα για το οποίο προορίζεται. Έτσι, εάν έχουμε έναν σχετικά σύγχρονο υπολογιστή και θέλουμε να φύγουμε τελείως από τα Windows, πηγαίνοντας σε ένα λειτουργικό σύστημα πιο ελαφρύ και γρήγορο αλλά και πολύ ασφαλές σε θέματα ιών, malware κλπ, τότε θα αναζητήσουμε την πιο πρόσφατη έκδοση του κλασικού Ubuntu, προσέχοντας πάντοτε να την κατεβάζουμε από την επίσημη σελίδα (ubuntu.com) και όχι από ανώνυμα και άγνωστα λινκς του διαδικτύου.

Όμως, ειδικά για πιο παλιούς υπολογιστές, είναι καλό να γνωρίζουμε ότι υπάρχει και το Lubuntu, μια ακόμα επιλογή που μπορεί να δουλέψει ακόμα και με μνήμη 256 ή 512ΜΒ και με επεξεργαστή Pentium II ή Celeron, είτε σε desktop είτε σε παλιότερο netbook ή laptop. Ένας τέτοιος υπολογιστής μπορεί να λειτουργεί σήμερα με Windows XP, όμως τώρα που τελείωσε η επίσημη υποστήριξή τους, υπάρχουν πλέον κενά ασφαλείας τα οποία δεν κλείνουν, ενώ οι επιδόσεις στις πιο καινούριες εφαρμογές γίνονται όλο και χειρότερες. Η αναβάθμισε σε Windows 7 ή 8 είναι απαγορευτική σε ένα τέτοιο μηχάνημα χαμηλών προδιαγραφών, το οποίο όμως με Lubuntu Linux θα λειτουργεί άψογα και θα μπορεί να εκτελέσει βασικές λειτουργίες ενός σταθμού εργασίας σε μια μικρή επιχείρηση, χρησιμοποιώντας LibreOffice για αρχεία word, excel, ppt κλπ, Thunderbird για το email, Firefox για την περιήγηση στο διαδίκτυο και ο,τιδήποτε άλλο χρειαστεί από προγράμματα ανοικτού λογισμικού αντίστοιχα με τα εμπορικά των windows. Εάν όλα αυτά δεν μας καλύπτουν και χρειαζόμαστε οπωσδήποτε να τρέξουμε και κάποιο πρόγραμμα που σχεδιάστηκε σε περιβάλλον Windows, τότε υπάρχουν δύο λύσεις: είτε με την επιπλέον εγκατάσταση του πακέτου Wine που μας δίνει τη δυνατότητα να τρέχουμε προγράμματα windows μέσα στο Linux, ή με την εγκατάσταση ενός “εικονικού PC” όπως π.χ. το VirtualBox της Oracle που μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε μια ολόκληρη εικονική εγκατάσταση Windows σε ασφαλές και απομονωμένο περιβάλλον στον ίδιο υπολογιστή.Το Lubuntu είναι μια διανομή Linux βασισμένη στο Ubuntu που χρησιμοποιεί το πιο απλό και ελαφρύ περιβάλλον LXDE για να κάνει οικονομία στους πόρους του συστήματος που χρησιμοποιεί.

Ξεκινάμε τη διαδικασία πηγαίνοντας στη σελίδα  https://help.ubuntu.com/community/Lubuntu/GetLubuntu και κατεβάζουμε την τελευταία έκδοση του Lubuntu. Από τη στιγμή που ο υπολογιστής έχει περιορισμένη μνήμη, η καλύτερη επιλογή είναι η 32bit. Κατεβάζουμε λοιπόν το Lubuntu ISO, το μέγεθός του είναι λίγο μεγαλύτερο από 700MB, οπότε θα χρειαστεί να το γράψουμε σε DVD. Εάν όμως έχουμε πρόβλημα με το DVD του υπολογιστή ή αν θέλουμε να κάνουμε την εγκατάσταση σε netbook, μπορούμε να αναζητήσουμε ένα μικρό utility με το όνομα Rufus που θα μας βοηθήσει να περάσουμε τα αρχεία σε USB stick. Πριν κάνουμε επανεκκίνηση του υπολογιστή, μπαίνουμε στο BIOS του υπολογιστή μας και επιλέγουμε να κάνει Boot από το DVD ή το USB αντίστοιχα. Εναλλακτικά, κατά την επανεκκίνηση πατάμε το αντίστοιχο κουμπί που μας επιτρέπει να επιλέξουμε τον δίσκο εκκίνησης (π.χ. Del ή F12 ή ό,τι άλλο μας γράφει στην οθόνη τη στιγμή της επανεκκίνησης).

Ξεκινώντας την εγκατάσταση Lubuntu, το σύστημα θα μας ζητήσει να επιλέξουμε γλώσσα, όπου μπορούμε να επιλέξουμε Αγγλικά ή Ελληνικά, και αμέσως μετά πηγαίνουμε στην πρώτη επιλογή, «Δοκιμάστε το Lubuntu χωρίς εγκατάσταση». Πριν κάνουμε την κανονική εγκατάσταση, είναι καλό να βεβαιωθούμε ότι όλα δουλεύουν κανονικά και ότι αναγνωρίζονται η κάρτα δικτύου, η κάρτα γραφικών και η κάρτα ήχου.

Σε όλη τη διαδικασία της δοκιμής, ο σκληρός δίσκος του υπολογιστή παραμένει όπως ήταν, αφού όλα γίνονται απευθείας από το DVD ή το USB. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορέσουμε να διαπιστώσουμε εάν όλα λειτουργούν κανονικά, όμως η ταχύτητα δεν θα είναι αντιπροσωπευτική αφού όλα θα πηγαίνουν με σαφώς πιο αργή ταχύτητα από ότι η κανονική εγκατάσταση. Μόλις φορτώσει το Lubuntu, συνδεόμαστε στο δίκτυο είτε με απευθείας καλώδιο ethernet είτε δίνοντας τα στοιχεία της σύνδεσης wifi στο αντίστοιχο εικονίδιο και δοκιμάζουμε αν λειτουργούν όλα σωστά και αν έχουμε εικόνα και ήχο π.χ. από ένα βίντεο στο youtube.

Εάν όλα πάνε καλά, πάμε για την κανονική εγκατάσταση, είτε πατώντας στο αντίστοιχο εικονίδιο “Εγκατάσταση στον δίσκο” είτε κάνοντας επανεκκίνηση και επιλέγοντας εγκατάσταση. Στην πρώτη οθόνη επιλέγουμε γλώσσα και τσεκάρουμε και τα δύο κουτάκια, για τη λήψη ενημερώσεων και την εγκατάσταση λογισμικού τρίτων. Εφόσον έχουμε κρατήσει πλήρες backup των αρχείων μας από τα XP, επιλέγουμε την Αντικατάσταση των XP με το Lubuntu.

Κάνουμε κλικ στη χώρα μας, για να ρυθμιστεί σωστά η χρονική ζώνη, αφήνουμε την προεπιλεγμένη Ελληνική διάταξη πληκτρολογίου και συμπληρώνουμε τα στοιχεία του λογαριασμού μας, φροντίζοντας να έχουμε δημιουργήσει έναν ισχυρό κωδικό πρόσβασης. Προαιρετικά μπορούμε να επιλέξουμε να γίνεται αυτόματη είσοδος, ώστε να μην χρειάζεται κάθε φορά το password για να μπούμε στο σύστημα.

Έχοντας ολοκληρώσει και αυτή τη διαδικασία, πλέον η εγκατάσταση συνεχίζει εντελώς αυτόματα. Μόλις ολοκληρωθεί η εγκατάσταση, (σε σύντομο χρόνο, σαφώς γρηγορότερα από ότι στα Windows) θα μας ζητηθεί να κάνουμε επανεκκίνηση, αφού αφαιρέσουμε το μέσον εγκατάστασης – το DVD ή το USB – από τον υπολογιστή ώστε να ξεκινήσουμε πλέον από τον σκληρό δίσκο. Με την επανεκκίνηση, το μόνο που μένει να ρυθμίσουμε είναι την ένδειξη γλώσσας γραφής:

Πηγαίνουμε στο μενού έναρξης> Προτιμήσεις> Γλωσσική υποστήριξη και κάνουμε την εγκατάσταση που μας ζητάει. Αφού ολοκληρωθεί, πάμε στη μέθοδο γραφής, και επιλέγουμε «καμία». Στη συνέχεια κάνουμε δεξί κλικ στη γραμμή εργασιών και επιλέγουμε «Προσθήκη / Αφαίρεση αντικειμένων πλαισίου». Στο παράθυρο που θα ανοίξει κάνουμε κλικ στην «Προσθήκη», επιλέγουμε το Keyboard Layout Handler και κάνουμε και σε αυτό προσθήκη. Κάτω δεξιά στη γραμμή εργασιών θα εμφανιστεί η Αμερικανική σημαία. Κάνουμε δεξί κλικ και πηγαίνουμε στο «Keyboard Layout Handler» Επιλογές. Εκεί ξετσεκάρουμε το «Keep system layouts», κάνουμε προσθήκη και βάζουμε την Ελληνική γλώσσα, και τέλος στο Change Layout Option επιλέγουμε Alt+Shift. Με τον τρόπο αυτό, ορίσαμε να αλλάζουν τα ελληνικά και τα αγγλικά στο πληκτρολόγιο με Alt+Shift και να εμφανίζεται η αντίστοιχη σημαία στη μπάρα. Μετά από μια επανεκκίνηση, είμαστε πλέον έτοιμοι να αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή μας, ο οποίος έγινε “σαν καινούριος”, και μάλιστα με εντελώς δωρεάν λύσεις ανοικτού λογισμικού, τόσο στο λειτουργικό σύστημα όσο και στα προγράμματα που θα εγκαταστήσουμε εκ των υστέρων.