Ερπετό για κατοικίδιο;

GJ8Y3624Τα ερπετά είναι μια ιδιαίτερη κατηγορία κατοικίδιων ζώων, αφού στην ουσία είναι περισσότερο ζώα παρατήρησης παρά ζώα που έρχονται σε επαφή και αλληλεπιδρούν με τον άνθρωπο, όπως μας εξηγεί η Φαίη Ρετηνιώτη, έμπειρη πλέον ιδιοκτήτρια ερπετών μετά από περισσότερο από μία δεκαετία που ασχολείται με το ιδιαίτερο αυτό αντικείμενο.Τα ερπετά είναι αρκετά παρεξηγημένα ως κατοικίδια ζώα, έχουν όμως πάρα πολύ ενδιαφέρον. Πλέον, είναι αρκετά πιο εύκολο για κάποιον να τα αποκτήσει απ’ ότι παλαιότερα, ενώ είναι αρκετά εύκολα στη συντήρησή τους εάν είσαι καλά ενημερωμένος και ξέρεις ακριβώς τί πρέπει να κάνεις.
Έχουν περάσει αρκετά ερπετά από τα χέρια μου, τα περισσότερα από αυτά απλώς άλλαξαν χέρια στην πορεία. Το πρώτο μου φίδι ήταν ένα κλασικό corn snake, ένα αρκετά διαδεδομένο φίδι για τους αρχάριους γιατί είναι εύκολο στις απαιτήσεις του, κινείται πολύ οπότε μπορείς να το παρατηρείς συνέχεια μέσα στον χώρο του. Αργότερα, πήρα σαύρες gecko, ένα είδος συγγενικό στο σαμιαμίδι, από τις οποίες είχαμε και μωρά αφού ζευγάρωσαν κάποια στιγμή. Ήταν ωραία διαδικασία που κράτησε αρκετά χρόνια, κάποια στιγμή όμως τα έδωσα γιατί τα gecko έχουν πρόβλημα με τη ζέστη και μου ήταν δύσκολο να έχω συνέχεια αναμμένο το κλιματιστικό, οπότε τα πήρε ένας φίλος μου που είχε περισσότερα ώστε να είναι όλα μαζί. Αυτά που έχω τώρα είναι πιο εύκολα στη συντήρηση, έχω κάνει αυτή την επιλογή γιατί δεν διαθέτω πλέον τόσο πολύ χρόνο: έχω μία αράχνη επί 11 χρόνια, πρέπει να είναι περίπου 15 χρονών σε ηλικία. Μία φορά γέννησε και έκανε 272 αυγά, δυστυχώς όλα τζούφια, και πριν λίγο καιρό μου έφαγε τον αρσενικό σε μία προσπάθεια να την ξαναζευγαρώσω, οπότε πρέπει να της βρω άλλον! Έχω επίσης ένα leopard gecko, ένα από τα πιο εύκολα ερπετά και από τα πλέον κατάλληλα για αρχάριους. Είναι αρκετά κοινωνικά, δηλαδή δεν σε φοβούνται, αφού μέχρι εκεί φτάνει η κοινωνικοποίηση και το συναίσθημα των ερπετών, να μην σε φοβούνται. Επιπλέον έχω δύο φίδια western hognose, τα οποία δεν προτείνονται για αρχάριους γιατί έχουν τοξικό σάλιο και χρειάζονται κάποια προσοχή. Το φαγητό τους που υπάρχει πάντα στο σπίτι, είναι ζωντανά έντομα για τις σαύρες και κατεψυγμένα ποντίκια για τα φίδια. Είναι καλύτερο να δίνεις κατεψυγμένο ή προσκοτωμένο ποντίκι στο φίδι γιατί μπορεί να τραυματίσει το ζώο σου εάν είναι ζωντανό, επίσης βρίσκω ότι είναι αρκετά βάρβαρο να δίνεις ζωντανό ποντίκι σε ένα φίδι, δεν μπορώ να το κάνω. Τα έντομα για τις σαύρες, είναι πιο εύκολη υπόθεση.
Υπάρχει αρκετός κόσμος που ασχολείται με αυτά τα εξωτικά ζώα, δυστυχώς όμως δεν ασχολούνται όσο πρέπει. Περιμένουν να τα βρουν όλα έτοιμα, βρίσκουν ένα ζώο που τους αρέσει και το αγοράζουν χωρίς να ξέρουν ακριβώς τις ανάγκες του και χωρίς να γνωρίζουν από την αρχή εάν μπορούν να τα βγάλουν πέρα με τις οικονομικές απαιτήσεις ή με τον χώρο που θα χρειαστεί. Είναι πολύ καλό που υπάρχει πλέον μια κοινότητα στην Ελλάδα η οποία επικοινωνεί μέσω ενός ιντερνετικού φόρουμ και μπορεί να βοηθήσει και να ενημερώσει έναν νέο ιδιοκτήτη, όμως χρειάζεται δουλειά και από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη, ο οποίος θα πρέπει να διαβάσει και να ενημερωθεί καλά πριν κάνει οποιαδήποτε κίνηση. Πολλά ζώα είναι φθηνά στην απόκτησή τους: κάποια στιγμή, όλοι είχαν αγοράσει από ένα ιγκουάνα, τα οποία πωλούνταν 25 ευρώ και ο καθένας που τα είχε δει στην τηλεόραση, έπαιρνε και από ένα. Τα ιγκουάνα αυτά πέθαναν στην πορεία, γιατί οι ιδιοκτήτες δεν ήξεραν τις ανάγκες τους, γιατί ήταν ακριβά στη συντήρηση και γιατί τα ιγκουάνα είναι δύσκολα ζώα που δεν είναι για αρχάριους. Μπορεί να έχεις ένα ζώο που κάνει 10 ευρώ και αν αρρωστήσει και χρειαστεί εξετάσεις και ακτινογραφίες, θα σου κοστίσει 70 ευρώ. Πρέπει να έχεις τη δυνατότητα αλλά και τη διάθεση να το φροντίσεις σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Είναι σημαντικό, πάντως, ο νέος ιδιοκτήτης να διαβάζει και να ενημερώνεται από μόνος του, αφού ελάχιστοι κτηνίατροι έχουν ασχοληθεί και γνωρίζουν για τα ερπετά, ενώ πολύ συχνά είναι εντελώς αναξιόπιστες οι πληροφορίες που δίνουν κάποια συνοικιακά pet shops των οποίων οι ιδιοκτήτες δεν γνωρίζουν τί απαιτήσεις θα έχουν αυτά τα ζώα σε βάθος χρόνου. Για παράδειγμα, δεν μπορεί να ζήσει ένα ιγκουάνα σε ένα μικρό και χαμηλό terrarium, όταν οι ιδανικές του απαιτήσεις σε χώρο, όταν ενηλικιωθεί, είναι ένα ευρύχωρο terrarium ύψους τουλάχιστον 2 μέτρων και αντίστοιχου ή μεγαλύτερου μήκους και πλάτους. Ο υποψήφιος ιδιοκτήτης ιγκουάνα θα πρέπει να ξέρει από την αρχή ότι μπορεί να διαθέσει αυτόν τον χώρο, ενώ θα πρέπει να ξέρει ότι θα μπορεί να ετοιμάζει σαλάτες από συγκεκριμένα λαχανικά κάθε μέρα. Δεν αρκεί η ξηρή τροφή, ούτε το σκέτο μαρούλι που δεν καλύπτει διατροφικά τις ανάγκες του ερπετού. Επίσης χρειάζονται ειδικές λάμπες με UVB ακτινοβολία, απαραίτητη για το ιγκουάνα, χωρίς την οποία δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα υγείας. Ο χώρος θα πρέπει να καθαρίζεται τακτικά, ενώ θα πρέπει να μπορούμε να διατηρήσουμε έναν ελεγχόμενο κύκλο υγρασίας που δεν θα προκαλεί μούχλα αλλά θα είναι αρκετή για να καλύπτει τις απαιτούμενες προδιαγραφές. Όσο κι αν μοιάζουν απλά ζώα χωρίς ιδιαίτερες ανάγκες, στην πραγματικότητα χρειάζονται φροντίδα, χρόνο και χρήματα. Ακόμα και ένα leopard gecko, μία από τις πιο εύκολες σαύρες που θεωρούνται κατάλληλες για αρχαρίους, έχει κάποιες ανάγκες: χρειάζεται μια θερμαντική πλάκα και ένα ψηφιακό θερμόμετρο για να παρακολουθείς τη θερμοκρασία του, γιατί το ερπετό αυτό ζει σε συγκεκριμένες θερμοκρασίες. Δεν μπορείς να το αφήσεις τον χειμώνα να κρυώνει, γιατί δεν θα μπορεί να χωνέψει την τροφή του. Επίσης, χρειάζεται μία (τεχνητά ελεγχόμενη) φωτοπερίοδο ώστε να καταλαβαίνει τη διαφορά ανάμεσα στην ημέρα και τη νύχτα, χρειάζεται μια σχετική ηρεμία στον χώρο του και έντομα για να τρώει ανά 1-2 μέρες ανάλογα με την ηλικία του. Τα έντομα αυτά τα αγοράζει κανείς από pet shops ή από αγγελίες από ανθρώπους που κάνουν αναπαραγωγή και εκτροφή εντόμων για αυτή τη χρήση, και είναι γρύλλοι, κάποια είδη κατσαρίδας, κάμπιες, σκουλήκια, ίσως καμιά φορά και κανένα νεογέννητο ποντικάκι, άρα όλη αυτή η διαδικασία δεν είναι για ανθρώπους που δεν τα πάνε καλά με όλα αυτά.
Η καθημερινότητα με αυτά τα ζώα είναι αρκετά διασκεδαστική, εάν έχει κανείς τη διάθεση να τα παρατηρεί και να παρακολουθεί τη ζωή τους μέσα στον χώρο τους. Τα ερπετά είναι ζώα παρατήρησης, δεν είναι ζώα που έρχονται σε επαφή και αλληλεπιδρούν με τον ιδιοκτήτη τους. Είναι σαν να έχεις ένα ενυδρείο χωρίς νερό, μέσα στο οποίο παρατηρείς κάποια παράξενα εξωτικά ζώα σε ένα περιβάλλον που μοιάζει με ζούγκλα, σαν να βλέπεις ένα ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση. Η αράχνη μου είναι μια ταραντούλα Χιλής την οποία έχω 11 χρόνια τώρα, όμως αυτή δεν με γνωρίζει, δεν ξέρει καν πού βρίσκεται γιατί δεν βλέπει. Απλώς ζει σε έναν χώρο και κάθεται και περιμένει την τροφή της που της έρχεται ουρανοκατέβατη. Τα περισσότερα ερπετά δεν σε αναγνωρίζουν, απλώς μπορούν να μάθουν να μην σε φοβούνται, αλλά μέχρι εκεί, οπότε πρέπει να μάθεις κι εσύ να τα σέβεσαι και να μην τα ενοχλείς για περισσότερο από 5 λεπτά την ημέρα. Επίσης, πρέπει να έχεις στο μυαλό σου ότι ένα ερπετό ζει αρκετά χρόνια για τα οποία θα πρέπει να μπορείς και να ξέρεις ότι θα τα έχεις και θα τα φροντίζεις, ή θα τα δώσεις σε κάποιον άλλο. Δεν μπορείς απλώς να τα αμολήσεις στη φύση εάν τα βαρεθείς. Πριν κάποια χρόνια έγιναν της μόδας οι χελώνες και όλοι αγόρασαν χελωνάκια που κάποια στιγμή τα άφησαν ελεύθερα σε λίμνες και ποταμάκια. Αυτό έκανε μεγάλη ζημιά στη βιοποικιλότητα της Ελλάδας γιατί, έστω κι αν προσαρμόστηκαν εύκολα, αυτά τα είδη δεν ήταν δικά μας είδη, ήλθαν από άλλες περιοχές του πλανήτη.
Άρα, η πιο σημαντική προϋπόθεση για την ενασχόληση με τα ερπετά, είναι η σωστή και πλήρης ενημέρωση του υποψήφιου ιδιοκτήτη πριν ακόμα προχωρήσει σε κάποια αγορά. Υπάρχει το ίντερνετ, υπάρχουν τα βιβλία, υπάρχει τρόπος να βρει κανείς την πληροφορία, αρκεί να υπάρχει θέληση και διάθεση.