Ούρηση σε ακατάλληλα σημεία του σπιτιού

Η ούρηση της γάτας σε διάφορα σημεία του σπιτιού, εάν δεν προκαλείται από κάποιο παθολογικό αίτιο, συνηθέστερα είναι πρόβλημα συμπεριφοράς της γάτας. Ο κτηνίατρος Δημήτρης Κυριαζόπουλος μας εξηγεί τις πιθανές αιτίες και δίνει συμβουλές για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Οι ιδιοκτήτες γάτας αντιλαμβάνονται την ούρηση σε ακατάλληλα σημεία του σπιτιού σαν ψεκασμό ούρων σε διάφορα σημεία του εσωτερικού χώρου. Κάποιες στιγμές, μπορεί να παρατηρήσουν ότι η γάτα τους λαμβάνει θέση ούρησης εκτός αμμοδόχου σε διάφορα σημεία, χωρίς να παρατηρείται κάποια δυσκολία ή πόνος κατά την έξοδο φυσιολογικής ποσότητας ούρων. Σε αυτή την περίπτωση, οι γάτες αυτές μοιάζει να έχουν προβλήματα συμπεριφοράς, όμως πριν καταλήξουμε σε αυτό το συμπέρασμα και προσπαθήσουμε να βρούμε λύση, πρώτα θα πρέπει να αποκλειστούν οι παθολογικές καταστάσεις. Η διαδικασία αυτή απαιτεί επίσκεψη στον κτηνίατρο, όπου θα γίνουν αναλύσεις στα ούρα αλλά και προσεκτική κλινική εξέταση.

Κατά την κλινική εξέταση, ο κτηνίατρος θα ξεκινήσει με ψηλάφηση της ουροδόχου κύστης, όπου η μεγάλη και επώδυνη κύστη με δυσουρία ή συχνουρία υποδηλώνει έμφραξη της ουρήθρας, ενώ γάτες με πεπαχυμένα τοιχώματα της ουροδόχου κύστης είναι πιθανόν να πάσχουν από ιδιοπαθή κυστίτιδα. Επόμενο στάδιο είναι η ψηλάφηση των νεφρών, όπου γάτες με χρόνια νεφρική νόσο έχουν συνήθως μικρούς και σκληρούς νεφρούς, ενώ σε ορισμένες γάτες με δυσουρία ίσως να διαπιστωθεί νεφρομεγαλία. Επίσης, ο κτηνίατρος θα πρέπει να λάβει υπόψη του και τον δείκτη θρεπτικής κατάστασης της γάτας, αφού οι γάτες με τάση στην παχυσαρκία έχουν προδιάθεση για νόσο της κατώτερης ουροφόρου οδού. Τέλος, θα πρέπει να διερευνηθεί και η πιθανότητα κάποιου συνυπάρχοντος νοσήματος που ενδεχομένως να παίζει κάποιον ρόλο στην κατάσταση.

Η εργαστηριακή εξέταση του δείγματος ούρων περιλαμβάνει βασική ανάλυση, μέτρηση ειδικού βάρους, εξέταση ιζήματος και καλλιέργεια όταν υπάρχει πυουρία ή αιματουρία, ώστε να καταφέρουμε να εντοπίσουμε ή να αποκλείσουμε κάθε πιθανότητα παθολογικής κατάστασης που να οδηγεί τη γάτα να ουρεί εκτός αμμοδόχου.

 

Εφόσον αποκλειστούν όλες οι παθολογικές καταστάσεις, ξέρουμε πλέον ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα της συμπεριφοράς, δηλαδή το μαρκάρισμα (ψέκασμα) του χώρου με ούρα. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να εκδηλωθεί τόσο από αρσενικές όσο και από θηλυκές γάτες, στειρωμένες και αστείρωτες, όμως είναι πολύ πιο έντονο στους αστείρωτους αρσενικούς (και είναι ένας επιπλέον λόγος ώστε να συστήνεται η στείρωσή τους). Το ψέκασμα είναι ενέργεια οριοθέτησης της περιοχής και συνήθως είναι αντίδραση του ζώου σε καταστάσεις που του δημιουργούν άγχος. Πιθανοί παράγοντες που προκαλούν ή ενισχύουν το φαινόμενο είναι:

-ανταγωνισμός γατών που ζουν στο ίδιο σπίτι

-απόκτηση νέας γάτας

-ενδοοικογενειακές μεταβολές ή αλλαγές στο σπίτι (εργασίες ανακαίνισης, αγορά νέων επίπλων, γέννηση μωρού κλπ)

-πολύωρη απουσία ιδιοκτήτη

-αναίτια τιμωρία της γάτας

-προσπάθεια προσέλκυσης της προσοχής του ιδιοκτήτη

-εισβολή άγνωστης γάτας στο σπίτι (π.χ. η γάτα των γειτόνων επισκέπτεται το σπίτι)

 

Ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να αναγνωρίζει τους παραπάνω παράγοντες και να κάνει ό,τι μπορεί ώστε να τους περιορίζει, πάντοτε, φυσικά, στα μέτρα του δυνατού. Επειδή όμως είναι συχνά αδύνατον να εξαλείψουμε όλους τους στρεσογόνους παράγοντες που δημιουργούν αυτή τη συμπεριφορά στη γάτα, κάποιες συμβουλές ώστε να περιορίζεται το πρόβλημα είναι οι εξής:

 

-να καθαρίζουμε σχολαστικά τις επιφάνειες που έχουν ψεκαστεί

-στα σημεία που έχουν ψεκαστεί, μετά το καθάρισμα να τοποθετούνται καθαρά δοχεία τροφής και νερού

-να παρέχονται στη γάτα περισσότερες αμμοδόχοι και να τοποθετούνται σε σημεία που να θεωρούνται “ασφαλή”

-να χρησιμοποιούνται spray ή ηλεκτρονικές συσκευές που ψεκάζουν σε τακτά χρονικά διαστήματα τον χώρο με φερομόνες γάτας (π.χ. F3 Feliway, F4 Felifriend) οι οποίες δημιουργούν αίσθημα ασφάλειας, καταστολής του άγχους και εμπιστοσύνης μεταξύ των γατών

-στις ηλικιωμένες γάτες που πάσχουν από αρθρίτιδα ή γεροντική άνοια, προσφέρουμε αμμοδόχους με εύκολη πρόσβαση, με καθαρή και μαλακή άμμο και σε περισσότερα σημεία του σπιτιού ώστε πάντοτε να υπάρχει μια κοντινή και εύκολα προσβάσιμη αμμοδόχος

 

Ειδικά για την αντιμετώπιση του προβλήματος με τη χρήση φερομονών, αξίζει να συμπληρώσουμε μερικές επιπλέον πληροφορίες:

Οι φερομόνες είναι ουσίες που παράγονται από τις ίδιες τις γάτες και αποτελούν έναν αόρατο τρόπο επικοινωνίας με το περιβάλλον, ενώ συνδέονται άμεσα με τη συναισθηματική κατάσταση του ζώου. Όταν μια γάτα τρίβει τη μουσούδα της πάνω στον ιδιοκτήτη της, δεν το κάνει μόνο για να διεκδικήσει την προσοχή και τα χάδια, αλλά και για να αφήσει τις δικές της φερομόνες πάνω στον άνθρωπο, τον οποίο “μαρκάρει” μέσω της μυρωδιάς ως “δικό της”. Αντίστοιχα, όταν μυρίζει τις δικές της φερομόνες σε έναν χώρο ή σε έναν άνθρωπο ή ζώο, αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια και λιγότερο στρες. Έτσι, διαπιστώθηκε ότι ένας τρόπος για να επηρεάσουμε τη συναισθηματική κατάσταση μιας γάτας, να της μειώσουμε το στρες και την επιθετικότητα και να της ενισχύσουμε το αίσθημα ασφάλειας, είναι να ψεκάσουμε προληπτικά με συνθετικά κλάσματα φερομόνης (F3 και F4), ουσίες που παρασκευάζονται στο εργαστήριο αντιγράφοντας τη φυσική φερομόνη μιας γάτας. Το κλάσμα F3 (Feliway η εμπορική ονομασία του αντίστοιχου σκευάσματος) έχει παρατηρηθεί ότι μειώνει το γενικό άγχος από εξωτερικούς παράγοντες (μετακόμιση, ταξίδι, παρουσία άλλων ζώων) έτσι ώστε το περιβάλλον να είναι λιγότερο απειλητικό, ενώ βελτιώνει την αρμονική συγκατοίκηση πολλών γατών στο ίδιο σπίτι.

Αντίστοιχα, το κλάσμα F4 (Felifriend το αντίστοιχο σκεύασμα) φαίνεται ότι βελτιώνει την αποδοχή άγνωστων επισκεπτών στον χώρο και μειώνει τις τάσεις φυγής, ενώ μπορεί να κάνει πιό εύκολα αποδεκτή την επαφή με έναν κτηνίατρο, έναν κομμωτή ή οποιονδήποτε έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με μια γάτα.

Τα Feliway και Felifriend μπορούν να ψεκάζονται χειροκίνητα, μπορούν όμως να προσαρμοστούν και σε αυτόματες συσκευές ψεκασμού που αφήνουν συγκεκριμένη ποσότητα του σκευάσματος σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα, ώστε να υπάρχει πάντοτε μια όσο το δυνατόν σταθερή οσμή φερομόνης στον χώρο που έχουμε επιλέξει, έτσι ώστε το ζώο να αισθάνεται πάντα την ευεργετική επίδραση. Ας σημειωθεί εδώ ότι η χρήση των φερομονών, ανεξαρτήτως του βαθμού αποτελεσματικότητας, είναι απόλυτα ασφαλείς για τις γάτες γιατί δεν παρουσιάζουν καμία απολύτως παρενέργεια.