Ο τοκετός της γάτας

Έχοντας καλύψει το θέμα της οργάνωσης ενός ερασιτεχνικού εκτροφείου γάτας, ας υποθέσουμε ότι έχουμε φτάσει πλέον στο σημείο να περιμένουμε την πρώτη μας γέννα!Η κτηνίατρος Ασπασία Οικονομοπούλου, δίνει τις βασικές πληροφορίες που θα πρέπει να γνωρίζει κάποιος που ετοιμάζεται για τον πρώτο τοκετό της γάτας του.

Ο χρόνος κυοφορίας μιας γάτας είναι κατά μέσο όρο 63 ημέρες, όμως στην πράξη μπορεί να είναι από 61 – 69 ημέρες. Αυτό δεν ελέγχεται από τη μητέρα αλλά από τα έμβρυα, γιατί δεν είναι η μητέρα που παίρνει την απόφαση να γεννήσει, αλλά το έμβρυο που “αποφασίζει” να βγει. Άλλωστε, όσο περισσότερα τα έμβρυα που κυοφορούνται, τόσο μεγαλύτερη η επιτάχυνση της διαδικασίας και η βράχυνση του χρόνου κυοφορίας.

Ο ιδιοκτήτης της γάτας δεν μπορεί να κάνει κάτι για να επηρεάσει τη διαδικασία, παρά μόνο να φροντίσει να εξασφαλίσει τις ιδανικές συνθήκες, ώστε η γάτα να γεννήσει με ασφάλεια και ηρεμία.

Επτά έως δέκα ημέρες πριν την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού, θα πρέπει να έχουμε φτιάξει μια ήσυχη και απομονωμένη “φωλιά” μέσα σε ένα κλειστό δωμάτιο, κάπου που δεν κυκλοφορούν άνθρωποι και δεν ακούγονται εξωτερικοί θόρυβοι.

Οι γάτες προτιμούν να γεννήσουν σε κάποιον κλειστό χώρο, όπως ένα ντουλάπι ή ένα κουτί, όμως εμείς θα πρέπει να φροντίσουμε η “φωλιά” αυτή να είναι αρκετά ευρύχωρη, ώστε να αφήνει περιθώριο κινήσεων όχι μόνο πριν τον τοκετό αλλά και μετά όταν θα υπάρχουν και τα γατάκια στον ίδιο χώρο.

Σημαντικές παράμετροι είναι η καθαριότητα και η θερμοκρασία: για την καθαριότητα προτιμάμε να στρώνουμε υλικά εύκολα για καθαρισμό και αλλαγή, όπως για παράδειγμα μια στρώση εφημερίδων με μερικές βρεφικές πάνες από πάνω, ενώ για τη θερμοκρασία θα πρέπει να στοχεύουμε στους 22-25°C, είτε δροσίζοντας το καλοκαίρι είτε ζεσταίνοντας τον χειμώνα.

Ο τοκετός είναι αρκετά σύντομη διαδικασία, συνήθως διαρκεί 4-5 ώρες και σπάνια μπορεί να φτάσει μέχρι και τις 24.

Τις τελευταίες ημέρες παρατηρούμε τη συμπεριφορά της γάτας γιατί από αυτήν θα καταλάβουμε ότι επίκειται ο τοκετός: η γάτα είναι πιο ανήσυχη, αρχίζει να τρώει λιγότερο, ενώ λίγο πριν, παρουσιάζει ταχύπνοια και νευρική συμπεριφορά, προσπαθώντας να βολευτεί στον χώρο της φωλιάς.

Από τη στιγμή που θα “σπάσουν τα νερά” και ξεκινήσουν οι συσπάσεις της κοιλιάς, η διαδικασία έχει ξεκινήσει και ο άνθρωπος θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο διακριτικός και “αόρατος”. Θεωρητικά, η γάτα δεν χρειάζεται καμία βοήθεια και θα τα κάνει όλα μόνη της, όμως ο ιδιοκτήτης πρέπει να παρακολουθεί χωρίς να φαίνεται, για την περίπτωση που θα χρειαστεί να καλέσει τον κτηνίατρο.

Σε μια δεσποζόμενη, εμβολιασμένη γάτα καλής υγείας, οι κίνδυνοι είναι πολύ λιγότεροι από μια γάτα του δρόμου που γεννάει μόνη της στη φύση, οπότε δεν θα πρέπει να ανησυχούμε ιδιαίτερα.

Ο βασικός κανόνας είναι: “6 ώρες για το πρώτο έμβρυο και 2 ώρες για κάθε επόμενο”, αλλιώς θα πρέπει να κληθεί ο κτηνίατρος. Αυτές, βέβαια, είναι οι ανώτατες διάρκειες που δείχνουν ότι υπάρχει πρόβλημα, αλλιώς υπό κανονικές συνθήκες η διαδικασία διαρκεί αρκετά λιγότερο, π.χ. μισή ώρα για κάθε έμβρυο.

Τα γατάκια βγαίνουν μέσα στον αμνιακό σάκο, συνήθως με τα μπροστινά πόδια και το κεφάλι, όμως δεν θα πρέπει να μας ανησυχήσει εάν δούμε κάποιο να βγαίνει και ανάποδα. Μόλις το γατάκι βγει ολόκληρο, η μητέρα από μόνη της θα αρχίσει να γλύφει τον αμνιακό σάκο και να τον δαγκώνει για να τον ανοίξει, ενώ έπειτα θα κόψει τον λώρο και θα μασήσει το κολόβωμα.

Στις πολύ σπάνιες περιπτώσεις που δεν το κάνει από μόνη της, είμαστε σε ετοιμότητα να το κάνουμε εμείς, όπου θα ελευθερώσουμε το γατάκι από τον αμνιακό σάκο και θα κόψουμε τον λώρο και θα τον δέσουμε με λίγη κλωστή.

Αυτές, όμως, είναι πολύ σπάνιες περιπτώσεις γιατί σχεδόν πάντα η γάτα θα τα κάνει όλα μόνη της χωρίς καμία επέμβαση ή βοήθεια από εμάς.

Αφού βγει και το τελευταίο γατάκι, η γάτα θα πρέπει να ξεκινήσει να τα φροντίζει και να τα θηλάζει, ενώ αν παραμένει ανήσυχη και κάνει παράξενες κινήσεις αδιαφορώντας για τα γατάκια της, αυτό ίσως είναι ένδειξη να καλέσουμε τον κτηνίατρο, ο οποίος θα βεβαιωθεί ότι δεν έχει υπάρξει κάποια επιπλοκή όπως κάποιο τελευταίο νεκρό έμβρυο ή κάτι άλλο.

Από το τέλος του τοκετού και μετά, πάντως, είναι φυσιολογικό να παρατηρούμε κομμάτια από εμβρυικούς υμένες και αίμα για το πρώτο 24ωρο, αφού αυτό είναι το στάδιο της υστεροτοκίας κατά το οποίο απομακρύνονται τα υπόλοιπα και η μήτρα παλινδρομεί και επανέρχεται στη θέση της.

Για τις πρώτες 40 ημέρες, τα γατάκια θα πρέπει να θηλάζουν ώστε να πάρουν αντισώματα από το πρωτόγαλα και φροντίδα από τη μητέρα τους, ενώ εμείς το μόνο που θα πρέπει να παρατηρούμε διακριτικά είναι την πιθανή εμφάνιση μαστίτιδας (ερεθισμένος μαστός και πυρετός), ενώ για την ακόμα πιο σπάνια περίπτωση που η μητέρα δεν έχει γάλα για να θηλάσει, καλό είναι να έχουμε και απόθεμα από την ειδική σκόνη γάλακτος για γατάκια ώστε να συμπληρώσουμε τη διατροφή τους εάν χρειαστεί. Σε ολόκληρη τη διαδικασία, ας έχουμε στο μυαλό μας ότι ο ρόλος μας είναι να παρακολουθoύμε πολύ διακριτικά χωρίς να ενοχλούμε καθόλου ώστε να μην δημιουργούμε επιπλέον στρες στη μητέρα, περιορίζοντας τις επισκέψεις μας στον χώρο στο ελάχιστο δυνατό.