Πρέπει να εμβολιάζονται τα άλογα για τη λύσσα;

Μια πρόσφατη δημοσίευση στο Journal of the American Veterinary Medical Association αναφέρεται στην ανάγκη εμβολιασμών των ιπποειδών για τη λύσσα. Ο κτηνίατρος Αλέξανδρος Μητσόπουλος είναι ο πλέον ειδικός ώστε να μας σχολιάσει το θέμα με τα δεδομένα της ελληνικής πραγματικότητας.

Η λύσσα είναι όντως μια πολύ επικίνδυνη λοιμώδης ασθένεια που απειλεί οποιοδήποτε θερμόαιμο θηλαστικό, οπότε θεωρητικά απειλεί και τα ιπποειδή εφόσον μολυνθούν. Όμως, η μετάδοση της ασθένειας γίνεται μόνο μέσα από το σάλιο, οπότε στην πράξη μεταδίδεται μόνο από δάγκωμα (γιατί οποιοδήποτε άλλο σενάριο όπου το σάλιο ενός ζώου βρίσκει πύλη εισόδου μέσω κάποιας αμυχής στο δέρμα ενός άλλου ζώου δεν είναι εύκολο να συμβεί).

Στην Ελλάδα, δεν έχει καταγραφεί ποτέ κρούσμα λύσσας σε ιπποειδές. Όμως, στη Βόρειο Ελλάδα όπου εμφανίζονται κατά καιρούς κρούσματα λύσσας (κυρίως από τις αλεπούδες που περνάνε τα σύνορα και φέρνουν τη λύσσα από τις γειτονικές μας χώρες), δεν είναι αδύνατον να βρεθεί ένα μολυσμένο ζώο (κουνάβι ή αλεπού) σε έναν ανοικτό χώρο και να δαγκώσει ένα άλογο. Το 2013 είχε καταγραφεί κρούσμα λύσσας σε αγελάδα στην περιοχή του Κιλκίς, οπότε αυτό και μόνο το γεγονός αποδεικνύει ότι είναι δυνατόν, έστω και αν δεν είναι ιδιαίτερα πιθανό.

Στην Κρήτη, από την άλλη πλευρά, οι τοπικές υπηρεσίες αποφάσισαν -όπως έχουν, άλλωστε, το δικαίωμα- να απαγορεύσουν την είσοδο σε οποιοδήποτε ζώο δεν είναι εμβολιασμένο για τη λύσσα, οπότε ένα άλογο που μεταφέρεται στην Κρήτη πρέπει πλέον να είναι εμβολιασμένο. Ούτε το κόστος είναι από μόνο του απαγορευτικό, ούτε και υπάρχουν ιατρικοί κίνδυνοι ή αντενδείξεις, όμως η αλήθεια είναι ότι οι ιδιοκτήτες αλόγων ήδη επιβαρύνονται με πολλές μικρές υποχρεώσεις και έξοδα για να επιβαρυνθούν με ένα επιπλέον…

Μιλώντας ρεαλιστικά, εάν π.χ. ένα άλογο ζει στην Ελασσόνα ή στα Τρίκαλα και περνάει πολλές ώρες της ζωής του στην ύπαιθρο, καλό θα ήταν να είναι εμβολιασμένο γιατί πάντα υπάρχει ο κίνδυνος να δεχτεί δάγκωμα από κάποιο μολυσμένο τρωκτικό ή ακόμα και γάτα, όσο μικρή κι αν είναι η πιθανότητα. Από την άλλη πλευρά, όμως, σε ένα άλογο που ζει και φυλάσσεται σε καλές συνθήκες στο Μαρκόπουλο, είναι μάλλον υπερβολικό να θεωρήσουμε ότι ο εμβολιασμός για τη λύσσα είναι απαραίτητο μέτρο προστασίας.

Συμπερασματικά: δεν έχουν άδικο οι αμερικανοί ως προς τους θεωρητικούς κινδύνους μετάδοσης της λύσσας στα ιπποειδή, όμως γνωρίζοντας τον μηχανισμό μετάδοσης της ασθένειας, θα πρέπει ο καθένας να ζυγίζει τον κίνδυνο σε σχέση με τη γεωγραφική περιοχή που βρίσκεται. Μιλώντας για τη χώρα μας, όσο πιο βόρεια και όσο πιο κοντά σε σημεία που έχουν καταγραφεί κρούσματα στο παρελθόν, τόσο πιο ρεαλιστικός ο κίνδυνος. Από την άλλη, όσο πιο νότια ζούμε, τόσο λιγότερο θα πρέπει να μας απασχολεί το συγκεκριμένο ζήτημα. Υπάρχουν άλλα, πιο σημαντικά θέματα στην πρόληψη επικίνδυνων ασθενειών στα ιπποειδή, με τα οποία θα ασχοληθούμε σε προσεχή αναφορά μας.