Προσοχή στις αμυχές από τα νύχια της γάτας

Με αφορμή την έκταση που πήρε στον Τύπο ένα πρόσφατο περιστατικό παιδιού που νοσηλεύτηκε για έναν ολόκληρο μήνα στο νοσοκομείο, ο κτηνίατρος Κωνσταντίνος Χανδράς, μας επισημαίνει τους κινδύνους και τα μέτρα προφύλαξης από το CSD.

Η νόσος των αμυχών της γάτας (cat scratch disease ή CSD) είναι γνωστή και ως μπαρτονέλωση της γάτας και οφείλεται σε ένα βακτήριο (bartonella) που μεταδίδεται μέσω των ψύλλων, με την ιδιαιτερότητα ότι μεταφέρεται, όχι από το σάλιο των ψύλλων, αλλά από τα περιττώματα. Συναντάται περισσότερο σε χώρες με ζεστό και υγρό κλίμα και πιο πολύ τους φθινοπωρινούς μήνες, ενώ υπολογίζεται ότι ένα 20% του συνολικού πληθυσμού των γατών είναι οροθετικό, χωρίς όμως απαραίτητα να νοσεί. Η γάτα συνήθως είναι ασυμπτωματική και μπορεί να εμφανίσει ελαφρό πυρετό και ήπια λεμφαδενοπάθεια μαζί με ήπιες αλλοιώσεις στα μάτια και στη στοματική κοιλότητα. Η θεραπεία της γάτας γίνεται με αντιβιοτικά, με τα οποία μειώνουμε το βακτηριακό φορτίο αλλά όχι και την βακτηριαιμία. Η γάτα έχει το βακτήριο μέσα της και είναι δυνατόν κάποια στιγμή να το μεταδώσει και στον άνθρωπο, όχι όμως μέσω της απλής επαφής αλλά μέσω της μόλυνσης από τα περιττώματα του ψύλλου τα οποία βρίσκονται κάτω από τα νύχια της και μεταφέρονται στον άνθρωπο μέσω κάποιας αμυχής. Στους υγιείς ανθρώπους συνήθως δεν εμφανίζονται συμπτώματα, παρά μόνο μία αυτοπεριοριζόμενη λεμφαδενοπάθεια που συχνά δεν γίνεται αντιληπτή. Όμως, σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα, σε ηλικιωμένους ή σε πολύ μικρά παιδιά μπορεί η μόλυνση να εξαπλωθεί και να δημιουργήσει επιπλοκές στο συκώτι ή στη σπλήνα, και σε ακραίες περιπτώσεις ακόμα και εγκεφαλίτιδες ή καρδιακές επιπλοκές. Έτσι, πρέπει να παρατηρήσουμε εγκαίρως τις πρώτες ενδείξεις που είναι κάποιο πρήξιμο στον “φρουρό” λεμφαδένα (δηλαδή σε αυτόν που βρίσκεται πιο κοντά στη γρατζουνιά της γάτας) καθώς και κάποιον ανεξήγητο πυρετό που μπορεί να εμφανιστεί μέχρι και 15-20 μέρες μετά τη γρατζουνιά. Εάν η διάγνωση γίνει έγκαιρα, το πρόβλημα αντιμετωπίζεται σχετικά εύκολα με αντιβίωση, όμως είναι σημαντικό να είμαστε “υποψιασμένοι” ώστε να ενημερώσουμε τον παθολόγο μας για την πιθανότητα της μόλυνσης από τη γάτα, γιατί σε αντίθετη περίπτωση μπορεί να ταλαιπωρηθούμε με άσχετες εξετάσεις.

Η περίπτωση του παιδιού στην Κρήτη που απασχόλησε τον Τύπο τις τελευταίες ημέρες ήταν ακριβώς η περίπτωση της μπαρτονέλλωσης που δεν διαγνώστηκε και δεν αντιμετωπίστηκε έγκαιρα, με αποτέλεσμα να καταβάλει έναν αδύνατο οργανισμό και να οδηγήσει σε μεγαλύτερα προβλήματα που δεν θα είχαν εμφανιστεί σε έναν υγιή ενήλικο. Όμως, όλοι όσοι έρχονται συχνά σε επαφή με γάτες θα πρέπει να γνωρίζουν τους κινδύνους και να προσέχουν ιδιαίτερα την επαφή με μικρά αδέσποτα γατάκια που είναι πιθανοί φορείς του βακτηρίου. Όλες οι γάτες, είτε κυκλοφορούν εκτός σπιτιού είτε όχι, θα πρέπει να έχουν καθαρά και κομμένα νύχια, ενώ κάθε γρατζουνιά από οποιαδήποτε γάτα θα πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα με τοπική αντισηψία όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.