H καλή υγεία του ερπετού σε αιχμαλωσία

GJ8Y3681H σωστή ενημέρωση των υποψήφιων ιδιοκτητών είναι πολύ σημαντικός παράγοντας για την ευζωία και τη μακροζωία τους, αφού όπως μας εξηγεί η κτηνίατρος Patricia Gray, τα περισσότερα ερπετά που εμφανίζουν προβλήματα υγείας το παθαίνουν από κάποιο λάθος ή κάποια παράλειψη του ιδιοκτήτη τους.

Τα ερπετά είναι αρκετά διαδεδομένα στην Ελλάδα τον τελευταίο καιρό, αν και στην πραγματικότητα πάντοτε ήταν, απλώς πιο παλιά δεν το ξέραμε. Τώρα είναι πιο γνωστό επειδή όλοι αυτοί έχουν βρει τρόπους να επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω του διαδικτύου και να ανταλλάσσουν γνώσεις και απόψεις μέσω κάποιου ιντερνετικού forum. Όμως, δεν είναι εύκολο να έχεις ένα ερπετό γιατί πολύ λίγα pet shops στην Ελλάδα ασχολούνται σοβαρά με τα ερπετά και διαθέτουν όλα εκείνα τα εξειδικευμένα είδη που τους είναι απαραίτητα. Γι’ αυτό το λόγο πολλοί ιδιοκτήτες ερπετών παραγγέλνουν τα πράγματα που χρειάζονται από το εξωτερικό μέσω ίντερνετ. Το σημαντικότερο ιατρικό θέμα είναι ότι δεν είναι σωστά ενημερωμένοι οι νέοι ιδιοκτήτες και δεν γνωρίζουν τί ακριβώς χρειάζεται το ερπετό τους για να είναι καλά. Πολλοί παίρνουν τα ερπετά χωρίς ιδιαίτερη σκέψη, σαν να αγοράζουν ένα αντικείμενο, ή σαν να είναι άγνωστες οι ανάγκες των ερπετών. Όμως, δεν είναι καθόλου άγνωστες, είναι πολύ γνωστές και συγκεκριμένες για όποιον επιδιώξει να ενημερωθεί σωστά και να ακολουθήσει τις πολύ σαφείς και συγκεκριμένες οδηγίες που υπάρχουν για όλα τα είδη ερπετών σε αιχμαλωσία που μπορεί κανείς να αποκτήσει ως pet. Στην έλλειψη ενημέρωσης δεν έχουν ευθύνη μόνο οι ιδιοκτήτες αλλά και πολλοί ιδιοκτήτες pet shops, οι οποίοι δεν έχουν φροντίσει να ενημερωθούν σωστά για να ενημερώνουν κι αυτοί με τη σειρά τους τον πελάτη.
Περίπου 9 στις 10 περιπτώσεις ασθένειας ερπετών που αντιμετωπίζουμε, σχετίζονται άμεσα με κάτι που κάνει λάθος ο ιδιοκτήτης σε σχέση με τη διατροφή ή με τις συνθήκες διαβίωσης. Είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες ερπετών, ότι όταν κάποιος τους λέει ότι το ερπετό τους χρειάζεται κάτι για να είναι καλά, αυτό το «κάτι» δεν είναι προαιρετικό, δεν είναι για να περνάει καλά το ερπετό, είναι κάτι απαραίτητο που χρειάζεται για να μην πεθάνει. Για παράδειγμα, πάρα πολλοί ιδιοκτήτες ιγκουάνα έχουν το ερπετό τους επί χρόνια σε έναν χώρο χωρίς ηλιακό φως και χωρίς πρόσθετα φώτα UVB, οπότε το ερπετό δεν έχει καμία πρόσβαση σε ηλιακό φως και σε υπέρυθρη ακτινοβολία που την έχει ανάγκη. Αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο, είναι σαν να έχεις μία γάτα που να την ταΐζεις αποκλειστικά και μόνο με λαχανικά-θα ζήσει κάποια χρόνια αλλά σιγά σιγά θα αρχίσει να δείχνει συμπτώματα, να αρρωσταίνει και τελικά θα πεθάνει. Το ίδιο ακριβώς θα συμβεί και με το ιγκουάνα, το οποίο χρειάζεται το φως UVB για να ζήσει. Αυτό δεν είναι κάτι έξτρα, κάτι προαιρετικό που αν θέλουμε του το προσφέρουμε για να περνάει καλύτερα. Είναι κάτι απαραίτητο για την επιβίωσή του, όπως είναι το νερό και το φαγητό. Είναι, λοιπόν, πολύ σημαντικό να καταλάβουν τόσο οι ιδιοκτήτες ερπετών όσο και οι ιδιοκτήτες καταστημάτων pet shops, ότι τα αξεσουάρ που χρειάζονται τα ερπετά δεν είναι κάτι προαιρετικό για να βγάλει κάποια επιπλέον χρήματα ο έμπορος, αλλά είναι απαραίτητα για τη ζωή του ερπετού. Πολλές αρρώστιες προλαμβάνονται όταν το ερπετό έχει το σωστό φως και ζει στη σωστή θερμοκρασία, στη σωστή υγρασία και στο σωστό υπόστρωμα που χρειάζεται. Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζει ο κόσμος, ότι υπάρχουν «εύκολα» και «δύσκολα» ερπετά στη συντήρησή τους. Ένας αρχάριος είναι καλό να διαλέξει ένα πιο εύκολο είδος ερπετού χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις, εάν δεν έχει τα χρήματα, τη διάθεση και τον χρόνο που απαιτεί ένα πιο δύσκολο είδος. Ο διαχωρισμός υπάρχει σε όλα τα είδη: υπάρχουν φίδια που είναι εύκολα και άλλα φίδια που είναι δύσκολα, υπάρχουν είδη σαύρας που είναι εύκολα και άλλα είδη πολύ πιο απαιτητικά, οπότε ο καθένας μπορεί να βρει αυτό που του ταιριάζει.
Ένα άλλο σημαντικό θέμα που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι δεν πρέπει να παίρνουμε ερπετά για μικρά παιδιά, εκτός εάν σκοπεύουν οι γονείς να ασχολούνται οι ίδιοι και να διαθέσουν οι ίδιοι τον χρόνο και την προσοχή που θα χρειαστεί το ερπετό τους στη διάρκεια της ζωής του. Έρχονται οικογένειες που έχουν ένα παιδί 12 ετών και του έχουν πάρει ένα ερπετό για κατοικίδιο. Ένα μικρό παιδί δεν είναι σε θέση να κάνει όλα αυτά που πρέπει, δηλαδή να πάει να αγοράσει όλα τα απαραίτητα ώστε να διαμορφώσει το κατάλληλο περιβάλλον για το ερπετό του και να του προσφέρει όλα αυτά που χρειάζεται. Εάν δεν θέλουν οι γονείς να ασχοληθούν οι ίδιοι, τότε είναι καλύτερο να μην πάρουν καθόλου το ερπετό.
Τα ερπετά που έχουμε στην αιχμαλωσία προέρχονται από διάφορα μέρη του πλανήτη και από πολύ διαφορετικές συνθήκες από την Ελλάδα. Άρα, είναι λογικό να έχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις, το κάθε είδος και διαφορετικές ανάλογα με τον τόπο από τον οποίο προέρχονται Κάποια ερπετά χρειάζονται θερμοκρασία 25 έως 30 βαθμούς Κελσίου και κάποια άλλα 30 έως 40 βαθμούς. Το καθένα έχει διαφορετικές ανάγκες, δεν υπάρχει μία θερμοκρασία κατάλληλη για όλα τα είδη ερπετών. Πάντως, όλα έχουν και κάποιες διαφορετικές ιδιαίτερες απαιτήσεις, αφού κανένα ερπετό δεν προέρχεται από ίδιες ακριβώς κλιματολογικές συνθήκες όπως η Ελλάδα. Μοναδική εξαίρεση η χερσαία χελώνα της Ελλάδας, το μοναδικό ερπετό που ζει στο φυσικό του περιβάλλον. Για όλα τα υπόλοιπα, η χώρα μας είναι ένας ξένος τόπος και άρα χρειάζεται τεχνητή προσαρμογή των συνθηκών διαβίωσης στις ιδιαίτερες ανάγκες του καθενός. Την προσαρμογή την κάνουμε εμείς με τεχνητό τρόπο στο σπίτι μας, παίρνοντας ένα terrarium και εγκαθιστώντας τα κατάλληλα φώτα και τους μηχανισμούς που δημιουργούν θερμοκρασία και υγρασία που προσομοιάζει στις φυσικές συνθήκες διαβίωσης του ερπετού στη χώρα καταγωγής του. Ακόμα και για τις ελληνικές χελώνες που ζουν στη χώρα τους, δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα. Κάποιος παίρνει μια τέτοια χελώνα και την αφήνει στο μπαλκόνι του, όμως δεν φτάνει μόνο το γεγονός ότι η χελώνα ζει στη χώρα και στις συνθήκες που έχει συνηθίσει, γιατί στη φύση δεν ζει στα πλακάκια του μπαλκονιού. Εάν θέλεις να έχεις μια τέτοια χελώνα (κάτι που ο νόμος απαγορεύει αλλά συχνά παραβλέπεται), τουλάχιστον θα πρέπει να φροντίσεις να εξασφαλίσεις στη χελώνα ένα περιβάλλον αντίστοιχο με αυτό που συναντά στη φύση.
Από κτηνιατρικής άποψης, είναι πολύ λίγοι οι κτηνίατροι που ασχολούνται με τα ερπετά. Στη σχολή μας, στη βασική εκπαίδευση δεν μαθαίνουμε σχεδόν τίποτα για τα ερπετά, πέρα από τα απολύτως βασικά. Για όποιον ενδιαφέρεται, υπάρχουν καθηγητές που ασχολούνται, ενδιαφέρονται και μπορούν να καθοδηγήσουν έναν φοιτητή να αναζητήσει σχετικές γνώσεις, όμως στο βασικό πρόγραμμα σπουδών είναι υποτυπώδης η αναφορά στα εξωτικά ζώα. Αυτό είναι έτσι σε ολόκληρο τον κόσμο, δεν είναι κάτι που γίνεται μόνο στην Ελλάδα, και ο λόγος είναι ότι οι σπουδές του Κτηνιάτρου περιλαμβάνουν πάρα πολλά διαφορετικά είδη και ένα τεράστιο εύρος αντικειμένων, οπότε δεν επαρκεί ο χρόνος για πιο εξειδικευμένες αναφορές σε αυτά τα σπάνια είδη. Όσοι κτηνίατροι ασχολούνται με τα ερπετά, το κάνουν γιατί οι ίδιοι ενδιαφέρονται, είναι δηλαδή το χόμπι τους μέσα στη δουλειά. Κανονική εξειδίκευση στα ερπετά δεν έχει κανείς στην Ελλάδα και είναι ελάχιστοι, αυτοί που είναι πραγματικά εξειδικευμένοι και ασχολούνται μόνο με τα ερπετά. Η αγορά αυτή, πουθενά στον κόσμο δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να επαρκεί για να στηρίξει αποκλειστικά έναν κτηνίατρο. Άλλωστε, στους ιδιοκτήτες ερπετών υπάρχει μία νοοτροπία ότι σε αυτό το είδος ζώων δεν πειράζει πολύ αν είναι άρρωστο, άρα οι ιδιοκτήτες δεν ψάχνουν ιδιαίτερα τα ιατρικά ζητήματα και αν κάποιο ερπετό είναι βαριά άρρωστο, προτιμούν να του κάνουν ευθανασία και να πάρουν ένα καινούριο. Δυστυχώς έτσι είναι η κουλτούρα γύρω από τα ερπετά, δεν είναι κάτι που αλλάζει εύκολα.
Εάν κάποιος κτηνίατρος επιθυμεί από προσωπικό ενδιαφέρον να μάθει περισσότερα για τα ερπετά, μπορεί από μόνος του να αναζητήσει πληροφορίες και να διαβάσει για τα ερπετά, αν και δεν έχει πάρα πολλά μέρη που μπορεί να αναζητήσει εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία. Σε κάποιες εξειδικεύσεις ζωολογίας, όπου περιλαμβάνεται το σύνολο των ειδών που θα συναντούσε κανείς σε έναν ζωολογικό κήπο, υπάρχει ένα κομμάτι σχετικό με τα ερπετά, όπου μπορεί να μάθει κανείς αρκετά πράγματα, ενώ μια άλλη πηγή γνώσεων είναι τα κέντρα διάσωσης ζώων που μαζεύουν ζώα χωρίς ιδιοκτήτη, άρρωστα ή χτυπημένα και τα θεραπεύουν για να τα προωθήσουν σε νέους ιδιοκτήτες. Αυτό δεν γίνεται μόνο στους σκύλους και τις γάτες αλλά σε κάθε είδους ζώο, πτηνό και ερπετό, οπότε οι άνθρωποι που διασώζουν ερπετά είναι μια πολύ καλή πηγή ζωντανών και πρακτικών γνώσεων από έναν τομέα στον οποίο η κτηνιατρική έρευνα δεν είναι πάρα πολύ προχωρημένη.