Windows VS Mac VS Linux

Ποιό λειτουργικό σύστημα να προτιμήσει κανείς εάν αγοράζει καινούριο υπολογιστή και ποιό για να ξαναζωντανέψει ένα παλιό μηχάνημα χαμηλών προδιαγραφών; Τί είναι καλύτερο για επαγγελματική χρήση και τί για ερασιτεχνική; Ο καθηγητής πληροφορικής Σεραφείμ Μπαζάνης μας δίνει κάποιες χρήσιμες πληροφορίες που θα μας βοηθήσουν στην επιλογή μας.

Συγκρίνοντας τις διαφορετικές επιλογές που υπάρχουν σήμερα σε επίπεδο λειτουργικών συστημάτων, στην ουσία θα μπορούσε να πει κανείς ότι συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα, τουλάχιστον σε εμπορικό επίπεδο. Και αυτό επειδή η καθαρά τεχνική σύγκριση ανάμεσα στις δυνατότητες των διαφορετικών λειτουργικών συστημάτων δεν ανταποκρίνεται σε διαφορετικές, άμεσα ανταγωνιστικές μεταξύ τους επιλογές στην αγορά. Τα Windows της Microsoft είναι ένα λειτουργικό σύστημα που πωλείται είτε μαζί με κάποιον καινούριο υπολογιστή (χρεώνεται στο κόστος απόκτησης του υπολογιστή) είτε σαν ξεχωριστό λειτουργικό σύστημα που το αγοράζει κανείς (αρκετά ακριβά) για να το εγκαταστήσει στον υπολογιστή της επιλογής του. Από την άλλη, το OS-X της Apple προσφέρεται εγκατεστημένο στα διάφορα Mac της εταιρείας και το κόστος του συμπεριλαμβάνεται υποχρεωτικά (και αδιαφανώς) στο κόστος του μηχανήματος, χωρίς μάλιστα να υπάρχει η δυνατότητα να το αγοράσει κανείς ξεχωριστά σαν λειτουργικό σύστημα για να το εγκαταστήσει όπου θέλει. Το Linux, πάλι, είναι μια ακόμα τελείως διαφορετική περίπτωση αφού προσφέρεται εντελώς δωρεάν σε οποιονδήποτε χρήστη, όντας λογισμικό ανοικτού κώδικα που αναπτύσσεται, συντηρείται και βελτιώνεται από εθελοντικές ομάδες προγραμματισμού σε ολόκληρο τον κόσμο. Άρα, μιλάμε για τρεις εντελώς διαφορετικές λύσεις από άποψης κόστους και διαθεσιμότητας οι οποίες δεν είναι ρεαλιστικό να συγκριθούν μόνο από ψυχρής τεχνικής σκοπιάς, αλλά θα πρέπει να εκτιμηθούν σε συνδυασμό και με το hardware στο οποίο θα λειτουργήσουν.

 

Windows

Ξεκινώντας από τα Windows της Microsoft, η πρώτη και πιο σημαντική παρατήρηση είναι ότι αυτά βρίσκονται εγκατεστημένα σε 9 στους 10 υπολογιστές σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό είναι σημαντικότατο χαρακτηριστικό, αφού αυτομάτως καθορίζει κάποια θετικά και κάποια αρνητικά στοιχεία: στα θετικά, όπως είναι φυσικό, καταγράφεται η ευκολία χειρισμού δεδομένης της συμβατότητας και ομοιότητας με κάθε άλλο υπολογιστή, αλλά και η συμβατότητα με κάθε είδους περιφερειακό ή ηλεκτρονικό εξάρτημα. Πολύ απλά, δεν υπάρχει ηλεκτρονικό μηχάνημα που να συνδέεται για κάποιο λόγο με υπολογιστή το οποίο να μην διαθέτει drivers και πρόγραμμα επικοινωνίας με τα Windows. Οποιαδήποτε απορία κι αν έχουμε, οποιοδήποτε τεχνικό πρόβλημα κι αν αντιμετωπίσουμε, είναι σίγουρο ότι θα βρούμε πολύ εύκολα τεχνική υποστήριξη, είτε επίσημη (από επαγγελματίες του ΙΤ) είτε ανεπίσημη (από κάποιον φίλο μας). Από την άλλη, ακριβώς λόγω της τεράστιας διάδοσης, οι υπολογιστές με λειτουργικό Windows αποτελούν πολύ πιο πρόσφορο έδαφος για επιθέσεις των διαφόρων hackers, οπότε οι επιθέσεις από ιούς, malware, spyware κ.λπ. είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί απαραίτητα με τη χρήση κάποιου προγράμματος προστασίας. Αυτό, όμως, είναι μια επιπλέον επιβάρυνση στο ήδη επιβαρυμένο hardware, το οποίο ταλαιπωρείται αρκετά από τις πολλές διεργασίες του λογισμικού που τρέχουν ταυτόχρονα, κάνοντας τα μηχανήματα που τρέχουν Windows να είναι όλο και πιο αργά, εάν δεν είναι κορυφαίων προδιαγραφών και πρόσφατης ανανέωσης. Θα έλεγε, βέβαια, κάποιος ότι το hardware ειδικά σε έναν κλασικό desktop υπολογιστή είναι αρκετά φθηνό ώστε να μπορεί κανείς να το αναβαθμίζει συχνά βελτιώνοντας τις επιδόσεις του μηχανήματός του, όμως αυτό είναι κάτι που κυρίως το κάνουν οι νεαροί gamers που στήνουν όλο και πιο ισχυρά μηχανήματα για να παίζουν τα παιχνίδια τους (τα οποία βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερη ποικιλία σε Windows από ό,τι στα υπόλοιπα λειτουργικά). Για έναν επαγγελματία χρήστη, όμως, ο οποίος χρειάζεται έναν αξιόπιστο και γρήγορο υπολογιστή για κάποια συγκεκριμένη δουλειά, όλο αυτό το βάρος που προκαλεί το λειτουργικό σύστημα στις σχετικά απλές λειτουργίες είναι μάλλον ενοχλητικό. Όμως, ο επαγγελματίας χρήστης πολλές φορές ανακαλύπτει ότι δεν έχει επιλογές, αφού κάποια επαγγελματικά πακέτα λογισμικού (π.χ. κάποια προγράμματα λογιστηρίου ή παρακολούθησης αποθήκης) λειτουργούν μόνο σε περιβάλλον Windows, κάνοντας υποχρεωτική την επιλογή.

 

Mac (OS-X)

Αν το κρίνουμε μόνο ως λειτουργικό σύστημα, το OS-X που χρησιμοποιούν τα Mac είναι σίγουρα πιο όμορφα σχεδιασμένο και πιο εύχρηστο, ενώ σημαντική παράμετρος είναι και τα πολλά προγράμματα που είναι ήδη προεγκατεστημένα σε κάθε καινούριο υπολογιστή (σε αντίθεση με έναν καινούριο υπολογιστή με Windows ο οποίος καλύπτει μόνο τις πολύ βασικές λειτουργίες και απαιτεί αγορά και εγκατάσταση επιπλέον προγραμμάτων για να γίνει πραγματικά λειτουργικός). Όμως, επειδή το λειτουργικό OS-X προσφέρεται αναγκαστικά μαζί με τα αντίστοιχα μηχανήματα Macintosh, στην ουσία θα πρέπει να κρίνουμε τον συνδυασμό, επισημαίνοντας στα θετικά την αναμφίβολη ποιότητα κατασκευής, την εξαιρετική αξιοπιστία και τον όμορφο σχεδιασμό. Όμως, αντίστοιχα, στα αρνητικά θα πρέπει να επισημάνουμε την υψηλότερη αρχική τιμή για να αγοράσει κανείς ένα καινούριο Mac με OS-X παρόμοιων προδιαγραφών με το αντίστοιχο PC με Windows. Οι οπαδοί των Mac λένε σε αντιστάθμισμα ότι ο υπολογιστής τους “απλώς δουλεύει πάντοτε χωρίς κανένα πρόβλημα” ενώ συμπληρώνουν και το σημαντικό θέμα της ασφάλειας, αφού οι ιοί και τα παρόμοια προβλήματα είναι εξαιρετικά σπάνια στo OS-X. Επιπλέον, όσοι χρησιμοποιούν τηλέφωνο iphone, διαπιστώνουν ότι η αυτόματη επικοινωνία του τηλεφώνου με τον υπολογιστή τους (με συγχρονισμό μηνυμάτων και εύκολη μεταφορά αρχείων) είναι ένα επιπλέον θετικό στην καθημερινότητά τους. Μοναδικό επί της ουσίας πρόβλημα είναι ίσως η αδυναμία ενός Mac να τρέξει απευθείας κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα για Windows που μπορεί να χρειαζόμαστε για τη δουλειά μας, όμως και γι’ αυτό υπάρχουν δύο διαφορετικές λύσεις: είτε η παράλληλη εγκατάσταση Windows σε λειτουργία dual boot, είτε η (δωρεάν) εγκατάσταση κάποιου λογισμικού (π.χ. VirtualBox) που δημιουργεί ένα virtual machine μέσα στο OS-X στο οποίο μπορούμε να τρέχουμε εφαρμογές Windows σε ξεχωριστό παράθυρο ενώ παράλληλα λειτουργούν κανονικά τα υπόλοιπα προγράμματα και λειτουργίες.

 

Linux

Όταν μιλάμε για Linux αναφερόμαστε σε μια ποικιλία από διάφορες παραλλαγές λειτουργικών συστημάτων ανοικτού λογισμικού που όλα βασίζονται σε έναν παρόμοιο κεντρικό πυρήνα, η κάθε παραλλαγή, όμως, εκφράζει τις προτεραιότητες και τις προτιμήσεις της αντίστοιχης ομάδας προγραμματιστών που την εξελίσσει. Όπως έχουμε ξαναπεί, το Linux δεν ανήκει σε κάποια εταιρεία αλλά είναι μια παγκόσμια προσπάθεια συλλογικής δουλειάς από εθελοντές προγραμματιστές που ο καθένας εντάσσεται και σε κάποια διαφορετική υποομάδα εργασίας για να δουλέψουν όλοι μαζί προς μία ενιαία γενική κατεύθυνση. Πριν κάποια χρόνια, το Linux ήταν μια “περιθωριακή” επιλογή για τους “ειδικούς”, όμως τα τελευταία χρόνια αρκετές εκδόσεις του (όπως η πιο γνωστή και δημοφιλής, το Ubuntu Linux) είναι πλέον μία πλήρης και ολοκληρωμένη λύση, που δεν απαιτεί ειδικές γνώσεις και εμπειρία αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και από τον απλό, μέσο χρήστη. Το περιβάλλον εργασίας μοιάζει πολύ με αυτά που έχουμε συνηθίσει πλέον από τις διάφορες εκδόσεις των Windows και OS-X, ενώ ένα επιπλέον προσόν μιας εγκατάστασης Linux είναι ότι μας δίνει περισσότερες επιλογές ως προς τις παραμέτρους του γραφικού περιβάλλοντος. Τα τεχνικά προβλήματα είναι πλέον από ελάχιστα έως ανύπαρκτα, ενώ η βάση του λειτουργικού συστήματος ακολουθεί την αρχιτεκτονική του UNIX και άρα είναι πιο σταθερή και απροβλημάτιστη στη χρήση.

Η υποστήριξη των ελληνικών (που ήταν πρόβλημα πριν κάποια χρόνια) σήμερα είναι αυτόματη, ενώ η εγκατάσταση επιπλέον προγραμμάτων είναι δωρεάν σχεδόν για τα πάντα (εκτός ίσως από κάποια πολύ εξειδικευμένα προγράμματα για επαγγελματική χρήση). Όπως και στα mac, υπάρχει κι εδώ η δυνατότητα εγκατάστασης Virtualbox κ.λπ. ώστε να μπορούμε να τρέχουμε προγράμματα για Windows μέσα σε παράθυρο, ενώ οι εφαρμογές γραφείου (σε αντιστοιχία με το Microsoft Office) υπάρχουν σε συμβατά προγράμματα (π.χ. LibreOffice) ώστε να μπορούμε να ανοίξουμε οποιοδήποτε αρχείο και να εργαστούμε σε συνεργασία με έναν υπολογιστή με Windows ή Mac. Ίσως το πιο χρήσιμο χαρακτηριστικό, όμως, είναι η δυνατότητα του Linux να τρέχει πολύ καλά (σε κάποια πιο “ελαφρωμένη” εκδοχή με πιο απλό γραφικό περιβάλλον) σε παλιούς υπολογιστές δεκαετίας ή και ακόμα παλαιότερους, σώζοντας από την ανακύκλωση αρκετά παλαιότερα μηχανήματα που είναι πλέον ανεπαρκή για τις τελευταίες εκδόσεις των Windows. Από την άλλη, στα χέρια του “ειδικού”, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έναν υπολογιστή υψηλών προδιαγραφών για να φτιάξει ένα σύστημα πολύ υψηλών επιδόσεων κομμένο και ραμμένο ακριβώς στις απαιτήσεις του έμπειρου και απαιτητικού χρήστη.

 

Συμπέρασμα

Το θέμα είναι σίγουρα αρκετά περίπλοκο σε όλες του τις λεπτομέρειες και υποπεριπτώσεις, όμως εάν θέλουμε να κωδικοποιήσουμε σε περίληψη τα βασικά συμπεράσματα, θα λέγαμε ότι Windows επιλέγει κάποιος για μεγαλύτερη συμβατότητα με υπάρχοντα μηχανήματα ή επαγγελματικά προγράμματα, εάν είναι φανατικός gamer, αλλά και περισσότερες διαθέσιμες επιλογές στην αγορά ενός καινούριου υπολογιστή.

Mac θα διαλέξει κάποιος για ποιότητα κατασκευής, όμορφο και εύχρηστο λειτουργικό αλλά και απροβλημάτιστη λειτουργία χωρίς “κολλήματα”, ιούς και άλλα τεχνικά θέματα.

Η επιλογή του Linux είναι μια 100% δωρεάν λύση που δεν είναι πλέον μόνο για τους ειδικούς αλλά μπορεί να αποτελέσει την τέλεια λύση για τον βοηθητικό υπολογιστή του γραφείου ή για το παλιό μας laptop που κερδίζει χρόνια ζωής και λειτουργικότητας.