Εξωστρέφεια & καινοτομία: Η μόνη λύση για την κρίση

0 Comments

GJ8Y9312Ο οικονομολόγος-διεθνολόγος Χρίστος Κατηφόρης επισημαίνει ότι ο μοναδικός δρόμος προς την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας (αλλά και για καθεμιά από τις μικρές ή μεγάλες επιχειρήσεις της Ελλάδας) είναι η εξωστρέφεια και οι εξαγωγές.
Πολύς λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια για την αποκατάσταση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας. Αυτό είναι ένα θέμα που κακώς έχει εντοπιστεί στη σχετική μεταβολή των μισθών της Ελλάδας σε σχέση με τους εταίρους. Πράγματι, οι μισθοί είχαν αυξηθεί πάρα πολύ σε σχέση με όλους τους εμπορικούς εταίρους αυτά τα χρόνια πριν την κρίση, όμως η αποκατάσταση μόνο του γεγονότος αυτού δεν αρκεί για να βοηθήσουμε ξανά την επιχειρηματικότητα να αναπτυχθεί. Αυτό που δεν έχει τονιστεί αρκετά είναι η έλλειψη ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, και δεν εννοούμε μόνο τη χρηματοδότηση. Όποιος έχει προσπαθήσει να ξεκινήσει μια επιχειρηματική δραστηριότητα έχει αντιληφθεί το “τείχος” που συναντά στις αδειοδοτήσεις και σε όλες τις διαδικασίες και πόσο χρόνο πρέπει να ξοδέψει. Άρα, δεν αρκεί η θεωρία, πρέπει να δούμε και την πραγματική μικροοικονομική εικόνα όπως διαμορφώνεται στην καθημερινότητα. Έπειτα, είναι σημαντικό να δούμε πώς μπορεί μιά επιχείρηση που έχει ένα καλό πλάνο, να βρει χρηματοδότηση για να προχωρήσει, τόσο βραχυπρόθεσμα για τους άμεσους στόχους, όσο και μακροπρόθεσμα ώστε να μπορέσει κάποια στιγμή να κάνει το άλμα και να προχωρήσει σε επόμενο επίπεδο.
Στην Ελλάδα, χρόνια τώρα ακούμε φωνές εναντίον των μεγάλων επιχειρήσεων και των μεγάλων οργανισμών, όμως η αλήθεια είναι ότι αυτές οι απόψεις είναι αυτοκτονικές, για τον απλό και ξεκάθαρο λόγο ότι χωρίς μεγάλο μέγεθος δεν μπορεί να μειωθεί το μέσο κόστος. Άρα, αυτό που θέλουμε είναι οι μικρές επιχειρήσεις να γίνουν μεσαίες και οι μεσαίες να γίνουν μεγάλες. Αυτό είναι κάτι που το έχουμε ανάγκη γιατί μόνο έτσι μειώνεται το μέσο κόστος παραγωγής, και αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος ώστε η επιχείρηση να μπορεί να αντεπεξέλθει στον διεθνή ανταγωνισμό.
Είναι πολύ σημαντικό ο κάθε επιχειρηματίας, ό,τι κι αν προσπαθεί να κάνει, να έχει το μάτι του πρώτα στο εξωτερικό. Αυτό τον βοηθάει και στον τρόπο που σχεδιάζει το νέο του προϊόν (είτε μιλάμε για εμπορικό προϊόν είτε για υπηρεσίες) αλλά τον βοηθά και στην προσπάθειά του να αποκτήσει χρηματοδότηση. Είναι πολύ σημαντικό να επισημάνουμε ότι οι περισσότερες τράπεζες, ειδικά τώρα μετά την ανακεφαλαιοποίηση, δίνουν έμφαση μόνο στις εξωστρεφείς επιχειρήσεις, σε εκείνες δηλαδή που έχουν το μάτι τους και εκτός συνόρων. Αυτό συμβαίνει επειδή οι διεθνείς οικονομικές αναλύσεις προβλέπουν ότι η διεθνής ζήτηση θα είναι πιο ισχυρή από την εγχώρια ζήτηση τα επόμενα χρόνια, άρα ο επιχειρηματίας πρέπει να λάβει πολύ σοβαρά υπόψη του αυτή την παράμετρο και να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Ο επιχειρηματίας και η επιχειρηματικότητα παραμένει μια ενοχοποιημένη έννοια στην Ελλάδα, παρόλα τα όσα έχει περάσει η χώρα τα τελευταία χρόνια, όμως είναι σημαντικό να κατανοήσουν όλοι ότι ο πλούτος παράγεται από τον ιδιωτικό τομέα. Η μικρομεσαία επιχείρηση που είναι η καρδιά και η ραχοκοκκαλιά της ελληνικής αλλά και της ευρωπαϊκής οικονομίας, είναι η πηγή από την οποία παράγονται οι φόροι, οι εργοδοτικές και ασφαλιστικές εισφορές, αλλά και η ίδια η απασχόληση και το εισόδημα, άρα είναι στην ουσία το στήριγμα της οικονομίας και άρα όλου του οικοδομήματος της κοινωνίας.
Πρέπει να καταλάβουν όλοι ότι η επιχειρηματικότητα πρέπει να στηριχθεί, και με αυτό δεν εννοούμε απλώς τη μείωση του κατώτατου μισθού, υπάρχουν κι άλλα πολύ σημαντικά εμπόδια στην επιχειρηματικότητα σήμερα. Για παράδειγμα, το κόστος της ενέργειας που είναι πάρα πολύ μεγάλο. Επίσης, οι γραφειοκρατικές δυσκολίες σε κάθε θέμα: ας ρωτήσουμε έναν μικρό επιχειρηματία να μας πει πόσο χρόνο ξοδεύει κάθε μέρα για να ασχολείται με το Κράτος, δηλαδή με τις υποχρεώσεις του προς το Κράτος και όχι με τις υποχρεώσεις του προς τους πελάτες ή τους προμηθευτές του.
Αφήνοντας όμως όλα τα προβλήματα και τις δυσκολίες, ας δούμε και τη δημιουργική πλευρά της επιχειρηματικότητας, επισημαίνοντας ότι το ζητούμενό μας, ειδικά στην προσπάθεια για εξωστρέφεια και εξαγωγές δεν θα πρέπει να είναι απλώς η φθηνότερη τιμή. Αυτό που θα πρέπει να μας ενδιαφέρει είναι να πλασάρουμε ένα νέο προϊόν, να βρούμε μια ανάγκη που δεν ικανοποιείται και να στοχεύσουμε εκεί. Είναι αυτό που λέμε στα Οικονομικά “διαφοροποίηση του προϊόντος”, μπορούμε δηλαδή να βγάλουμε στην αγορά ένα προϊόν που δεν το έχει άλλος; Αυτός είναι ο στόχος και όταν τον επιτύχουμε δεν έχει πλέον σημασία η τιμή. Η τιμή έχει σημασία όταν συγκρίνουμε δύο ομοειδή προϊόντα, όμως παύει να έχει σημασία όταν πετύχουμε τη διαφοροποίηση του δικού μας προϊόντος. Εάν βγάλεις κάτι “άλλο”, όπου βέβαια στο “άλλο” έχει σημασία όχι μόνο το ίδιο το προϊόν αλλά και το branding, ο τρόπος προώθησης, η φήμη, το after sales και το συνολικό πακέτο υποστήριξης. Εάν τα κάνεις καλά όλα αυτά, δεν έχει πλέον σημασία η τιμή: μπορείς για παράδειγμα να βγάλεις ένα κρασί που να το πουλάς 35 ευρώ το μπουκάλι, όμως πρέπει να καταφέρεις να πλασάρεις την ιδέα ότι αυτό το κρασί δεν έχει καμία απολύτως σχέση με όλα τα άλλα κρασιά, τα γαλλικά, τα ισπανικά ή τα ελληνικά που ήξερες μέχρι τώρα. Μπορείς να το κάνεις αυτό; Ας έχεις μετά κόστος ανά μπουκάλι 5 ευρώ, δεν έχει σημασία, εσύ θα το πουλάς 35, αρκεί να καταφέρεις να μην συγκρίνεσαι αλλά να είσαι μια κατηγορία από μόνος σου. Δεν είναι εύκολο, όμως αυτός πρέπει να είναι ο στόχος, εκεί πρέπει να στοχεύσει η ελληνική επιχειρηματικότητα: να φτιάξει ποιοτικά ελληνικά προϊόντα υψηλής διαφοροποίησης, ώστε να χτίσει ένα ισχυρό brand και να αρχίσει να φέρνει έσοδα από το εξωτερικό, γεγονός που θα έχει πολλαπλασιαστικά οφέλη στο εσωτερικό της χώρας. Σε όλη τη διάρκεια της κρίσης, κάνουμε συνεχώς μάχες οπισθοφυλακής, ασχολούμαστε με το στρίμωγμα και το μοίρασμα μιας πίτας που είναι μικρή και διαρκώς συρρικνούμενη. Πρέπει να καταλάβουμε ότι η πίτα θα πρέπει να μεγαλώσει. Οι φόροι θα αυξηθούν, όχι αυξάνοντας τους φορολογικούς συντελεστές αλλά αυξάνοντας το προϊόν πάνω στο οποίο επιβάλλεται η φορολογία. Αυτές είναι κινήσεις ουσίας, όμως δυστυχώς τέτοιες συζητήσεις δεν γίνονται. Στους δείκτες παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας η Ελλάδα καταλαμβάνει πολύ χαμηλή θέση, είναι κοντά την 80ή θέση σε σύνολο 150 χωρών, ακριβώς επειδή όλο το υπόλοιπο περιβάλλον είναι ιδιαίτερα αρνητικό. Τρώμε από τις σάρκες μας και αυτό δεν οδηγεί πουθενά, ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας δεν έχει κίνητρο αυτή τη στιγμή να στήσει μια νέα δραστηριότητα όσο διαρκεί αυτό το εχθρικό περιβάλλον από πλευράς της Πολιτείας. Αυτό συμβαίνει πιθανότατα λόγω άγνοιας, αυτοί που φτιάχνουν τους νόμους και το νομικό πλαίσιο είναι νομικοί επιστήμονες, άσχετοι με την επιχειρηματικότητα και την πραγματική οικονομία, μέσα στους οποίους εμπλέκονται και πολιτικοί που προέρχονται από το συνδικαλιστικό κίνημα, επίσης άσχετοι επί της ουσίας με το θέμα. Αυτό θα πρέπει να αλλάξει, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα και εκεί πρέπει να στοχεύσει, να παράξει νέο πλούτο.
Υπάρχουν πολλά παραδείγματα ξένων οικονομιών που κατάφεραν χωρίς εξωτερική βοήθεια, χωρίς να ικετεύουν κανέναν και χωρίς να καταφεύγουν σε κάθε είδους τερτίπια, μόνες τους να ξαναγεννηθούν από τις στάχτες τους. Δεν θα αναφερθούμε στις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας, ας πάμε σε πιο κοντινά μας παραδείγματα από την Ευρώπη: η Φινλανδία, για παράδειγμα, κάποια στιγμή αποφάσισε να “κλείσει το μαγαζί” και να τα ξεκινήσει όλα από την αρχή. Έκανε νέα αρχή στο εκπαιδευτικό της σύστημα, και μάλιστα δίδαξε το μάθημα της επιχειρηματικότητας στα σχολεία! Εδώ στην Ελλάδα, οι δάσκαλοι διδάσκουν στα παιδιά να πετάνε νεράντζια στις επιχειρήσεις και στους επιχειρηματίες, ενώ στη Φινλανδία δίδαξαν στα παιδιά την επιχειρηματικότητα. Μετά από λίγα χρόνια, τί προέκυψε από αυτό: ο παγκόσμιος κολοσσός που λέγεται ΝΟΚΙΑ. Μέχρι τότε, οι άνθρωποι πουλούσαν ξυλεία και δεν είχαν καμία σχέση με τις νέες τεχνολογίες, μπήκαν όμως σε ένα νέο περιβάλλον ακριβώς επειδή “έστησαν το μαγαζί τους” ξανά από την αρχή, έγιναν πολύ μεγάλες τομές και φυσικά υπήρχαν τα φορολογικά και τα υπόλοιπα κίνητρα ώστε να λειτουργήσει όλο αυτό και να προχωρήσει. Αντίστοιχα, το Βέλγιο είχε πριν 20 χρόνια το ίδιο υψηλό χρέος με την Ελλάδα, είχε χρέος 135% του ΑΕΠ. Αθόρυβα τελείως, χωρίς να βρίζουν τοκογλύφους και ξένους παράγοντες, είπαν από μόνοι τους “είναι ντροπή για τη χώρα μας να έχουμε τέτοιο χρέος, επιβαρύνει την επιχειρηματικότητα της χώρας, δημιουργεί αστάθεια στον κοινωνικό ιστό”, οπότε δούλεψαν σιωπηλά για 15 χρόνια και μείωσαν το χρέος σε σημείο που στο ξεκίνημα της κρίσης είχε κατέβει από το 135% στο 85%, οπότε η κρίση δεν τους έφερε στο στόχαστρο. Είχαν εξωστρέφεια, δούλεψαν πολύ στο εμπόριο, είχαν μεγάλη αύξηση εξαγωγών και παραγωγή νέου πλούτου, οπότε με κοινωνική και πολιτική συνοχή κατάφεραν να συμμαζέψουν τα οικονομικά τους με τις δικές τους δυνάμεις.

Share :-
Categories: